Przyspieszony spacer ulicami Nowego Pazaru
Novi Pazar · Sandżak · Serbia

Jedno miasto,
dziesięć tysięcy lat

W górskim sercu Bałkanów leży miasto, w którym Rzym, Bizancjum, średniowieczne królestwo Serbii i świat osmański wciąż dzielą tę samą ulicę. Opowiadamy tę historię jako jedną spójną całość — przewijaj ją jak film.

Przewiń
Rozdział I — Ziemia

Najpierw była ziemia

Zanim powstało miasto, istniała ziemia, która uczyniła jego powstanie nieuniknionym — wysoki płaskowyż Pešter i zimne źródła, w których rodzi się rzeka Raška.

Otoczony górami między Adriatykiem a Morzem Egejskim, obszar ten zawsze był miejscem, przez które podróżni musieli przejechać — i którego, raz po raz, decydowali się nie opuszczać.

Płaskowyż Pešter nad Novi Pazarem, jedna nieprzerwana przestrzeń
Płaskowyż Pešter 1150 m n.p.m. · najdalej na południe wysunięta tundra Europy
Płaskorzeźba z epoki żelaza w zwietrzałym kamieniuKamień z epoki żelaza
Starożytne fundamenty miejskiej twierdzyStarożytne fundamenty
Rozdział II — Pierwsze ślady

Pierwsi przybysze

Ludzie zaznaczyli swoją obecność na tej ziemi na długo przed tym, zanim o niej napisano — kurhanami, narzędziami i książęcymi grobowcami z epoki żelaza, której szlaki handlowe sięgały aż po Morze Egejskie.

Twierdza Stari Ras wznosząca się nad wąwozem
Rzeźbiona stela z epoki rzymskiej, dwie postaci w kamieniu
Rzymska inskrypcja w Muzeum Ras
Rozdział III — Rzym i Ras

Rzym, potem Ras

Rzymskie drogi przecinały te doliny; ponad nimi wznosił się Stari Ras, ufortyfikowane serce pierwszego średniowiecznego państwa serbskiego i siedziba, z której wyrosła dynastia Nemaniczów.

Wejście do Đurđevi Stupovi
Świetliste freski w monasterze Sopoćani
Rozdział IV — Średniowieczne światło

Średniowieczne światło

We wsi Sopoćani, w XIII-wiecznym monasterze wpisanym na listę UNESCO, freski emanują świetlistym, białym światłem, które historycy uznają za jedno z najwybitniejszych dzieł malarstwa europejskiego średniowiecza.

Čaršija w przedpołudniowym słońcu
Mihrab w meczecie osmańskim, malowany na zielono i złotoMihrab, zieleń i złoto
Handel · wiara · kawa
Rozdział V — Rozstaje dróg

Osmańskie skrzyżowanie dróg

Przez cztery stulecia był to „nowy bazar” osmańskich Bałkanów. Čaršija, hamamy i meczety wciąż wyznaczają rytm starego miasta.

Brutalistyczna architektura w Novi PazarzeWzniesione w latach 1948–1980
Betonowa fasada jugosłowiańskiego modernizmuJugosłowiański modernizm
Pomnik z surowego betonuPostrzegane dziś jako rzeźby
Rozdział VI — Wiek betonu

Wiek betonu

Potem nadeszła Jugosławia, a wraz z nią śmiały modernizm — pomniki, hale i osiedla wzniesione z surowego betonu. Oglądane dzisiaj na tle gór, prezentują się niczym rzeźby.

Rozdział VII — Dzisiaj

Młode miasto, tu i teraz

Novi Pazar ma jedną z najmłodszych populacji w Europie. Jego ulice, pracownie i place studenckie są głośne, kreatywne i tętniące życiem — to miasto tworzące się w czasie rzeczywistym.

Wzdłuż ulicy Prvomajskiej
Powstająca sztuka
Pochody studenckie
Place
Głosy, razem
Tworzące się miasto
Rozdział VIII — I wciąż dzikie

A dzika przyroda wciąż tu jest

Wszystko, co pamięta to miasto, znajduje się zaledwie godzinę drogi od bazaru — szmaragdowe jezioro w Ribariće, lasy Goliji, ogromny spokój wyżyn. Oto zaproszenie.

Notatki z terenu — przeciągnij →
Las Golija
Górskie gospodarstwa
Płaskowyż Pešter
Ribariće
Wyżyny
Szmaragdowa woda
Zaplanuj podróż

Pozwól lokalnemu kolektywowi otworzyć przed Tobą drzwi

Jesteśmy architektami, artystami i projektantami z Novi Pazaru. Powiedz nam, co Cię tu przyciąga, a my zaprojektujemy trasę — wliczając w to dachy, freski, ukryte zaplecza i górskie drogi.

Wolisz po prostu napisać? Odpowiadamy osobiście na każdą wiadomość.

pazarisworld@gmail.com